اخلاق و معنویت در هنر و صناعت به روایت متون صنفی و فتوت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه معارف دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

موضوع ابتناء اخلاق و معنویت بر هنر یا عدم ابتناء، از دغدغه های همواره جامعه دینی ما است. از این رو بازگشت و کاوش نقادانه در هویت تاریخی می تواند برای فهم موضوع امروز ما نیز راهگشا باشد؛ متون و آثار تاریخ و تمدن اسلامی ایرانی، شاهد صادقی بر تجلّی و سریان معنویت و اخلاق در تمام عرصه های زندگی مسلمانان از جمله عرصه هنر و صناعت بوده است. از جمله منابعی که آینه ی فکرت و سیرت اساتید هنر و صناعات است، مکتوبات و فتوت نامه های صنفی است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که " اصول اخلاقی و معنوی در هنر و صناعت به روایت متون صنفی چیست؟"در این مقاله به عنوان یک پژوهش کیفیِ بنیادینِ میان رشته‌ای، به روش کتابخانه ای از میان مکتوبات صنفی به چند مکتوب کهن اشاره کرده و علاوه بر معرفی اجمالی آن به تحلیل و تطبیق محتوای آنان پرداخته ایم و هدف اصلی این نوشتار که استخراج عناصر اخلاقی و معنوی عرصه هنر و صناعت است را پی می جوییم، ره آورد این مقاله نیز آن است که اهل صناعت علاوه بر تأکید بر اصول صنفی و مهارت های ظاهری لازم یک صنف، بر عناصر معنوی در کار و پیشه خود تأکید داشته اند و کسانی که می خواستند صناعت، هنر و پیشه ای بیاموزند ابتدا باید ادب نفس را از استاد خویش فرا می گرفتند.

کلیدواژه‌ها