معنویت و حکمت در معماری سبک چهار باغ در دوران صفوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس جامعه الزهرا (س)

چکیده

چهارباغ در مقام منظر و سبکی معمارانه است که در پرتو نگرة دینی ـ معرفتیِ ایرانیِ مسلمان در عهد صفوی به بلوغ و جلوه‌ای مثال زدنی دست‌ می‌یابد. چهارباغ درارتباط با مفهوم بهشت‌های چهارگانه قرآن کریم، نقل و سیرة ائمه معصومین:و توجه ویژه به سنت اسلامی و گرانقدر وقف در دوران صفوی آینه‌دار معماری اسلامی است. دقت نظر در این منابع و جهانِ ادبیات، حکمت و عرفان آن دوره، دقایق معنوی و حکمی مفهومِ بهشت قرآنی در زمانة صفوی و زمینة سنت‌های شیعی با مفهوم چهارباغ به زیبایی گره خورده، در نتیجة همین پیوند مقدس، چهارباغ دوران صفوی آینة تمام نمای طرح و ایده‌ای معرفتی و جلوه‌ای بهشتی‌سا از هنر مکتب اصفهان است؛ اصفهانی که به مددِ چهار‌باغ‌های زیبا و بهشت‌گونه‌اش به باغ شهری به‌یادماندنی بدل می‌شود. پژوهش حاضر، با رویکرد تحلیلی و توصیفی و به روش کتابخانه‌ای به بررسی معماری سبک چهارباغ در دوران صفوی می‌پردازد؛ این پژوهش با پی‌جویی در آیات و روایات و همچنین دیگرگزاره‌های حکمی، معرفتی، دینی، ادبی و... به رصد کردن دقایق معرفتی ـ دینی چهارباغ در دوران صفویه می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها